Từ hoang mang đến tự tin chọn ngành: 3 câu hỏi lớn được giải đáp trong livestream đầu tiên của “Gen Z hiểu ngành”

Đó cũng là lý do số đầu tiên của chuỗi livestream “Gen Z hiểu ngành” được xây dựng như một không gian đồng hành, nơi những băn khoăn rất thật của học sinh được nhìn nhận và tháo gỡ một cách gần gũi, thực tế.  

“Vì sao càng gần ngày thi, nhiều bạn lại càng rối khi chọn ngành?” – Thấu hiểu để bắt đầu từ chính mình 

Không dừng lại ở việc cung cấp thông tin tuyển sinh,  Gen Z hiểu ngành còn hướng đến việc giúp người trẻ hiểu mình rõ hơn, có thêm dữ liệu để đưa ra lựa chọn và quan trọng nhất là tự tin hơn trên hành trình chọn ngành. Xuyên suốt số đầu tiên là hành trình đi qua ba “trạm” – Thấu hiểu, Thực tế và Hạnh phúc – tương ứng với ba câu hỏi lớn mà bất kỳ học sinh nào cũng từng ít nhất một lần tự đặt ra trước ngưỡng cửa đại học. 

Mở đầu chương trình, MC Quang Thiện đặt ra một câu hỏi tưởng chừng đơn giản nhưng ngay lập tức nhận được sự đồng cảm từ nhiều học sinh theo dõi livestream: vì sao càng gần đến giai đoạn quyết định, thay vì rõ ràng hơn, nhiều bạn lại cảm thấy mình càng rối hơn? 

Theo chia sẻ từ ThS. Chung Quốc Phong – Trưởng phòng Tuyển sinh HUFLIT, áp lực của việc chọn ngành hôm nay không còn đến từ việc thiếu thông tin, mà ngược lại, xuất phát từ việc người trẻ đang đứng giữa quá nhiều nguồn thông tin. Các bạn được tiếp cận với vô số dữ liệu về ngành học, xu hướng nghề nghiệp, nhu cầu thị trường lao động, những lời khuyên từ thầy cô, cha mẹ, bạn bè, thậm chí là cả các công cụ AI hỗ trợ định hướng. Nhưng giữa tất cả những “tiếng nói” đó, điều dễ bị bỏ quên nhất lại là tiếng nói của chính bản thân mình. 

Chính vì vậy, thay vì bắt đầu bằng câu hỏi “ngành nào đang hot?” hay “ngành nào dễ xin việc?”, ThS. Chung Quốc Phong cho rằng người trẻ nên quay lại với câu hỏi gốc: “Mình là ai?”, “Mình thực sự hứng thú với điều gì?”, “Mình có điểm mạnh ở đâu?” và “Đâu là điều mình sẵn sàng dành thời gian để theo đuổi trong nhiều năm tới?”. 

Từ đó, chương trình nhắc lại nguyên tắc quen thuộc trong hướng nghiệp – mô hình ba vòng tròn gồm “mình thích gì”, “mình giỏi gì” và “xã hội đang cần gì”. Khi ba yếu tố ấy giao nhau, học sinh sẽ có nhiều cơ hội tìm được một lựa chọn phù hợp hơn với bản thân. 

“Nếu em thích một ngành nhưng lại thấy mình chưa đủ giỏi thì sao?” 

Đây là câu hỏi nhận được nhiều lượt tương tác nhất ở trong phiên livestream đầu tiên của Gen Z hiểu ngành. ThS. Chung Quốc Phong cho rằng đó không phải là dấu hiệu để từ bỏ, mà là cơ hội để người trẻ nhìn lại bản thân một cách nghiêm túc hơn. Có thể bạn cần đầu tư thêm kỹ năng, có thể bạn cần trải nghiệm thêm để kiểm chứng, hoặc cũng có thể trong quá trình ấy, bạn sẽ phát hiện ra một hướng đi khác phù hợp hơn. 

Các bài test tính cách như MBTI, Holland hay những công cụ định hướng nghề nghiệp được nhắc đến như một điểm khởi đầu hữu ích, nhưng ThS. Chung Quốc Phong cũng nhấn mạnh rằng đó chỉ là công cụ hỗ trợ. Kết quả cuối cùng không nằm ở một bài trắc nghiệm, mà nằm ở khả năng lắng nghe chính mình của mỗi học sinh. 

“Nếu chưa biết mình thích gì, thì phải làm sao?” – Chỉ trải nghiệm mới cho câu trả lời thật 

Sau câu chuyện “hiểu mình”, MC Quang Thiện tiếp tục dẫn dắt chương trình bằng một nỗi lo rất phổ biến: nếu nhiều bạn vẫn chưa biết mình thực sự thích điều gì, vậy thì phải bắt đầu từ đâu? 

Theo bạn Thanh Mai – sinh viên năm 2 khoa Quan hệ Quốc tế và Truyền thông HUFLIT, câu trả lời ngắn gọn nhất là: hãy bước ra ngoài và thử. Nhiều học sinh thường có xu hướng ngồi suy nghĩ rất lâu để tìm cho mình một đáp án, nhưng trên thực tế, không ít câu trả lời chỉ xuất hiện khi các bạn thực sự bước vào trải nghiệm. 

Bạn có thể nghĩ mình yêu thích Marketing vì thấy đây là một ngành học năng động và sáng tạo, nhưng chỉ khi thử tham gia một cuộc thi truyền thông, thực hiện một dự án nhỏ hoặc trực tiếp làm việc nhóm, bạn mới hiểu được mình có thực sự phù hợp với nhịp độ và tính chất công việc ấy hay không. Bạn có thể tò mò về ngành Du lịch vì thích đi đây đó, nhưng chỉ khi thử tổ chức một hoạt động hoặc đứng trước đám đông với vai trò hướng dẫn, bạn mới biết mình có thật sự muốn theo đuổi lĩnh vực này lâu dài hay không. 

Ở góc nhìn của một sinh viên vừa trải qua hành trình ấy, Thanh Mai chia sẻ rằng bản thân cũng từng rơi vào trạng thái mơ hồ giống nhiều bạn học sinh hiện nay. Điều giúp bạn ấy tìm được câu trả lời không phải là đọc thêm thật nhiều thông tin, mà là cho bản thân cơ hội tham gia nhiều hơn – từ câu lạc bộ, cuộc thi đến các hoạt động ngoại khóa. Chính những trải nghiệm đó giúp bạn nhận ra điều gì thực sự khiến mình hứng thú, và điều gì mình từng nghĩ là phù hợp nhưng hóa ra lại không phải. 

Từ đó, câu chuyện được mở rộng sang yếu tố môi trường học tập. Quang Thiện đặt vấn đề: nếu đã chọn đúng ngành, liệu môi trường đại học có còn quan trọng? Và câu trả lời được ThS. Chung Quốc Phong đưa ra khá rõ ràng: rất quan trọng. Bởi trường đại học không chỉ là nơi cung cấp kiến thức chuyên môn, mà còn là không gian giúp người trẻ xây dựng kỹ năng, trải nghiệm thực tế, kết nối với doanh nghiệp và từng bước hoàn thiện bản thân. Một môi trường phù hợp có thể không quyết định toàn bộ thành công của sinh viên, nhưng chắc chắn sẽ là “bệ phóng” quan trọng để người học đi nhanh hơn và tự tin hơn trên con đường mình lựa chọn. 

“Làm sao để biết mình đang chọn đúng?” – Chọn điều khiến mình đủ hạnh phúc để đi cùng lâu dài 

Ở phần cuối của livestream, MC Quang Thiện đặt ra câu hỏi về một câu hỏi khá quen thuộc, nhưng có lẽ cũng là điều khiến nhiều học sinh trăn trở nhất: làm sao để biết quyết định hôm nay là đúng? 

Điều thú vị là các khách mời không đưa ra một “công thức” nào cho câu hỏi ấy. Thay vào đó, họ lựa chọn một góc nhìn nhẹ nhàng hơn: chọn đúng không có nghĩa là chọn ngành dễ nhất, càng không phải chọn ngành đang được nhiều người theo đuổi nhất; đó là lựa chọn khiến bạn đủ hạnh phúc để gắn bó lâu dài. 

“Hạnh phúc” ở đây không đồng nghĩa với việc con đường phía trước sẽ không có khó khăn. Bất kỳ ngành học nào cũng có áp lực, bất kỳ nghề nghiệp nào cũng đòi hỏi nỗ lực. Nhưng khi đó là lựa chọn bạn đã dành thời gian để tìm hiểu, để trải nghiệm và để tự mình đưa ra quyết định, bạn sẽ có nhiều động lực hơn để kiên trì khi gặp thử thách. 

Trong phần này, chương trình cũng chạm đến một chủ đề rất gần với Gen Z hiện nay: AI có thể giúp chọn ngành không? Theo các khách mời, AI chắc chắn là một công cụ hữu ích. Nó có thể giúp học sinh tổng hợp thông tin, phân tích xu hướng nghề nghiệp, thậm chí gợi ý những lựa chọn phù hợp dựa trên dữ liệu đầu vào. Tuy nhiên, AI không thể thay người trẻ trả lời những câu hỏi quan trọng nhất: điều gì khiến bạn cảm thấy có động lực mỗi sáng thức dậy, điều gì khiến bạn cảm thấy mình có giá trị, và bạn muốn trở thành ai trong tương lai. 

Khép lại chương trình, thông điệp mà Quang Thiện gửi đến các bạn học sinh cũng là tinh thần xuyên suốt của số livestream đầu tiên: không sao nếu hôm nay bạn vẫn còn phân vân. Không sao nếu bạn chưa có đáp án ngay lập tức. Điều quan trọng là hãy cho mình thời gian để hiểu bản thân hơn, trải nghiệm nhiều hơn và đủ tin tưởng vào lựa chọn của chính mình. Bởi chọn ngành không phải là cuộc đua để đưa ra quyết định thật nhanh, mà là hành trình để mỗi người trẻ tìm thấy nơi mình thực sự muốn thuộc về.