Chương trình do nhóm Pré – sinh viên Khoa Quan hệ Quốc tế và Truyền thông HUFLIT thực hiện với mong muốn mang đến cho sinh viên những góc nhìn thực tế về nghề báo từ chính những người đang trực tiếp làm nghề.
Chuyện nghề từ những cây bút kỳ cựu
Đồng hành cùng chương trình là nhà báo Trần Ngọc Lâm đến từ cơ quan báo chí Tiền Phong TP. HCM. Hiện nay, anh là Phó Cơ quan đại diện Báo Tiền Phong tại TP.HCM với 23 năm kinh nghiệm.
Trở về những ngày đầu tiên làm nghề, khi mạng Internet chưa thống trị và AI chưa tồn tại, nhà báo Trần Ngọc Lâm đã chọn cho mình con đường chông gai nhất: Phóng sự xã hội và điều tra để mang về những góc khuất mà bạn chưa từng nghe tới. Đi qua những tháng năm bám trụ ở hiện trường, ngòi bút của anh giờ đây lại mang một sức nặng khác, sâu sắc và bao quát hơn qua những bài bình luận, thời luận chính trị.
Hành trình 23 năm giữ lửa nghề ấy không chỉ được chứng minh qua thâm niên vững vàng, mà còn được ghi nhận xứng đáng bằng Giải C Giải Báo chí Quốc gia và các bằng khen tương tự khác của các cơ quan ban ngành Y tế, TW Đoàn và UBND TP.HCM.
Nếu nhà báo Ngọc Lâm đại diện cho mảng điều tra xã hội đầy gai góc, thì mảnh ghép còn lại của chương trình – nhà báo Trần Nhật Linh (Trưởng phòng Nội dung phía Nam tạp chí Sở Hữu Trí Tuệ và Sáng Tạo) lại mang đến góc nhìn tĩnh tại và cẩn trọng hơn. Thay vì theo đuổi những đề tài “nóng” dễ câu view.
Diễn giả cũng chia sẻ những sự khác biệt về những khác biệt giữa nghề báo xưa và nay, cũng như sự thay đổi của báo chí qua từng giai đoạn phát triển. Anh chia sẻ rằng xã hội càng phát triển, báo chí cũng có những sự biến đổi to lớn mà người làm báo cần phải tiếp thu và phát triển.
Nhà báo thời AI: Giỏi chuyên môn thôi chưa đủ
Từ những trải nghiệm thực tế trong nghề, hai diễn giả đã mang đến góc nhìn sâu sắc về những thay đổi của báo chí trong thời đại số. Nếu công nghệ và mạng xã hội giúp thông tin lan truyền nhanh hơn, thì trách nhiệm của người làm báo cũng trở nên lớn hơn bao giờ hết.
Theo nhà báo Trần Ngọc Lâm, việc kiểm chứng nguồn tin trước khi đăng tải là nguyên tắc không thể đánh đổi. Trong bối cảnh ai cũng có thể tạo ra và chia sẻ thông tin chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, sự khác biệt giữa một người đưa tin và một nhà báo chuyên nghiệp nằm ở tính chính xác, khách quan và trách nhiệm với cộng đồng.
Ở góc nhìn khác, nhà báo Trần Nhật Linh cho rằng AI đang trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho hoạt động báo chí, nhưng không thể thay thế cảm xúc, tư duy phản biện và bản lĩnh của người làm nghề. Đặc biệt, đạo đức nghề nghiệp vẫn là giá trị cốt lõi giúp người làm báo giữ vững niềm tin của công chúng trong môi trường truyền thông nhiều biến động.
Câu hỏi mở đầu chương trình “Hôm Nay Bạn Đã ‘Báo’ Chưa?” vì thế không chỉ là một cách chơi chữ thú vị của Gen Z, mà còn là lời nhắc về trách nhiệm xã hội của người cầm bút. Trong một thế giới mà ai cũng có thể lên tiếng, ranh giới giữa việc lan tỏa giá trị và tạo ra hệ lụy đôi khi rất mong manh. Khép lại buổi trò chuyện, thông điệp đọng lại chính là: để đi đường dài với nghề, sự giỏi giang thôi là chưa đủ. Người làm báo hôm nay cần cả bản lĩnh, sự tỉnh táo và một nền tảng đạo đức vững vàng để không bị cuốn theo những lựa chọn dễ dãi.
Thông điệp chương trình gửi gắm không dừng lại ở một câu nói, mà là lời nhắc dành cho bất kỳ ai đang, đã và sẽ bước vào nghề báo: để đi đường dài, chỉ giỏi thôi là chưa đủ mà còn cần bản lĩnh, sự tỉnh táo và một nền tảng đạo đức đủ vững để không bị cuốn theo những lựa chọn dễ dàng.
