Gen Z hỏi – chuyên gia HUFLIT trả lời: Học Ngôn ngữ thời AI liệu còn là “vé thông hành” vào thị trường toàn cầu?

Trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là sự bùng nổ của AI, câu chuyện chọn học một ngành thuộc nhóm ngôn ngữ dường như không còn đơn giản như trước. Nhiều bạn trẻ yêu thích ngoại ngữ nhưng lại chần chừ, bởi lo ngại rằng những gì mình học hôm nay có thể bị công nghệ thay thế trong tương lai. 

Chính vì vậy, tập 2 của chuỗi livestream “Gen Z hiểu ngành” được thực hiện như một không gian đối thoại mở, nơi những băn khoăn phổ biến của học sinh, phụ huynh về nhóm ngành Ngôn ngữ Anh và Ngôn ngữ Trung Quốc được nhìn nhận từ nhiều góc độ khác nhau – từ chương trình đào tạo, môi trường học tập đến nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Qua đó, giúp thí sinh có thêm cơ sở để hiểu ngành rõ hơn trước khi đưa ra lựa chọn quan trọng cho hành trình đại học của mình. 

Đồng hành cùng chương trình là ba khách mời đại diện cho ba góc nhìn khác nhau: ThS. Trần Nam Anh – giảng viên khoa Ngoại ngữ HUFLIT, đại diện cho góc nhìn đào tạo của ngành Ngôn ngữ Anh; ThS. Phạm Lê Thị Bảo Dung – giảng viên khoa Ngoại ngữ HUFLIT, đại diện cho góc nhìn đào tạo ngành Ngôn ngữ Trung Quốc; và bà Bùi Hoàng Ngọc Diễm – Head of HR tại Global Care, cựu sinh viên HUFLIT khóa 08, hiện đồng hành cùng nhà trường trong vai trò mentor của chương trình HUFLIT Mentoring, mang đến góc nhìn từ chính thị trường lao động. 

Dưới sự dẫn dắt của MC Quang Thiện, hơn hai giờ livestream đã trở thành một cuộc đối thoại nhiều chiều, nơi những băn khoăn rất thật của thí sinh được giải đáp bằng cả góc nhìn học thuật, trải nghiệm đào tạo và nhu cầu tuyển dụng thực tế. 

Dưới đây là những câu hỏi nổi bật nhất được đặt ra trong chương trình. 

“Thời đại AI rồi, học Ngôn ngữ Anh hay Ngôn ngữ Trung Quốc còn ‘hot’ không?” 

Đây là câu hỏi mở đầu chương trình, và cũng là băn khoăn lớn nhất của nhiều học sinh hiện nay. 

Khi AI có thể dịch văn bản chỉ trong vài giây, có thể giao tiếp đa ngôn ngữ và thậm chí hỗ trợ viết nội dung bằng nhiều thứ tiếng, nhiều bạn trẻ bắt đầu đặt dấu hỏi: liệu việc đầu tư 4 năm đại học cho một ngành ngôn ngữ có còn xứng đáng? 

Trả lời câu hỏi này, ThS. Trần Nam Anh cho rằng AI là một công cụ mạnh, nhưng không thể thay thế hoàn toàn con người trong giao tiếp. Theo thầy, ngôn ngữ không chỉ là câu chữ, mà còn là văn hóa, là sắc thái, là cảm xúc và là khả năng đọc được bối cảnh. Một công cụ có thể dịch đúng nghĩa của câu, nhưng chưa chắc hiểu đúng “ý” của người nói. 

Ở góc nhìn doanh nghiệp, bà Bùi Hoàng Ngọc Diễm cũng đồng tình rằng AI không làm giảm giá trị của ngoại ngữ, mà ngược lại, đang khiến yêu cầu dành cho người học ngoại ngữ cao hơn. Nếu trước đây doanh nghiệp cần người “biết ngoại ngữ”, thì hiện nay doanh nghiệp cần người có thể dùng ngoại ngữ để làm việc, biết tận dụng AI như một công cụ hỗ trợ, chứ không phụ thuộc vào nó. 

Thông điệp được cả ba khách mời thống nhất: ngoại ngữ không mất đi vai trò trong thời đại AI; nó chỉ thay đổi cách con người sử dụng nó để tạo ra giá trị. 

“Học Ngôn ngữ Anh, Ngôn ngữ Trung Quốc tại HUFLIT là học gì? Có phải chỉ học tiếng?” 

Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất của thí sinh là cho rằng học ngành ngôn ngữ đồng nghĩa với việc chỉ học nghe, nói, đọc, viết. 

Theo ThS. Phạm Lê Thị Bảo Dung, ngoại ngữ chỉ là nền tảng đầu tiên. Khi vào học, sinh viên sẽ bắt đầu bằng việc xây dựng nền tảng ngôn ngữ thật vững, nhưng sau đó sẽ được dẫn dắt đi vào các hướng ứng dụng nghề nghiệp cụ thể hơn như thương mại, du lịch, giảng dạy, biên – phiên dịch hoặc giao tiếp doanh nghiệp. 

Tương tự, với ngành Ngôn ngữ Anh, ThS. Trần Nam Anh cho biết chương trình không chỉ giúp sinh viên giỏi tiếng Anh, mà còn giúp sinh viên định hình năng lực nghề nghiệp. Sinh viên được học để có thể sử dụng tiếng Anh trong nhiều bối cảnh khác nhau: lớp học, doanh nghiệp, hội nghị, truyền thông, logistics hoặc môi trường song ngữ. 

Điểm mà cả hai giảng viên cùng nhấn mạnh là: tại HUFLIT, sinh viên không học ngoại ngữ như một môn học, mà học ngoại ngữ như một công cụ nghề nghiệp. 

“Không giỏi tiếng Anh từ cấp 3 thì có học được ngành Ngôn ngữ Anh không?” 

Đây là câu hỏi được gửi về livestream khá nhiều. 

Theo ThS. Trần Nam Anh, ngành Ngôn ngữ Anh có đặc thù là chương trình học sử dụng tiếng Anh khá nhiều ngay từ đầu, vì vậy sinh viên nên có nền tảng nhất định để dễ thích nghi. 

Tuy nhiên, “có nền tảng” không đồng nghĩa với việc phải giỏi sẵn. 

Điều quan trọng hơn là người học có thật sự yêu thích ngoại ngữ hay không, có sẵn sàng dành nhiều thời gian cho nó hay không, và có đủ kiên trì để sống cùng ngôn ngữ đó mỗi ngày hay không. 

Thầy cũng nhấn mạnh một khái niệm thú vị trong kỹ thuật đào tạo: immersive learning – tức là học bằng cách “đắm mình” trong ngôn ngữ, biến ngoại ngữ thành một phần của đời sống thường ngày, từ nghe nhạc, xem phim, đọc tin tức, giao tiếp đến tư duy bằng ngoại ngữ mình học. 

Với những bạn có tinh thần đó, xuất phát điểm không phải là rào cản quá lớn.  

“Chưa từng học tiếng Trung thì có thể chọn ngành Ngôn ngữ Trung Quốc không?” 

Nếu câu hỏi trước khiến nhiều bạn lo lắng vì “mình chưa đủ giỏi”, thì câu hỏi này lại là nỗi băn khoăn của những bạn yêu thích tiếng Trung nhưng chưa từng tiếp xúc với ngôn ngữ này. 

Câu trả lời từ ThS. Phạm Lê Thị Bảo Dung là: hoàn toàn có thể. 

Theo cô, chương trình được thiết kế để sinh viên có thể bắt đầu từ con số 0. Ngay từ năm nhất, sinh viên sẽ được học từ nền tảng nhất như phiên âm, chữ Hán, phát âm, ngữ pháp, kỹ năng nghe – nói – đọc – viết, sau đó mới từng bước đi vào chuyên ngành. 

Điều mà ngành Ngôn ngữ Trung Quốc cần ở sinh viên không phải là nền tảng đầu vào, mà là sự bền bỉ. Vì đây là ngôn ngữ có hệ thống chữ viết riêng, người học cần nhiều sự kiên trì hơn, nhưng một khi đã vượt qua giai đoạn đầu, cơ hội nghề nghiệp sẽ rất rộng mở.  

“Học tại HUFLIT là học lý thuyết hay được thực hành nhiều?” 

Một trong những băn khoăn phổ biến của thí sinh khi tìm hiểu nhóm ngành ngôn ngữ là: học đại học liệu có còn nặng về lý thuyết, hay sinh viên thực sự được “va chạm” với nghề ngay từ trên ghế nhà trường? 

Từ câu hỏi đó, MC Quang Thiện tiếp tục đặt ra một vấn đề rất thực tế: “Nếu học 4 năm đại học nhưng đến lúc đi phỏng vấn vẫn còn lúng túng, vẫn thiếu tự tin khi đứng trước nhà tuyển dụng, thì liệu mình có đang học đúng cách?” 

Theo ThS. Trần Nam Anh, đây cũng chính là lý do HUFLIT lựa chọn định hướng đào tạo theo hướng ứng dụng. Nghĩa là sinh viên không chỉ học để “biết”, mà phải học để làm được việc. 

Với ngành Ngôn ngữ Anh, điều đó được thể hiện ngay trong từng học phần. Sinh viên không chỉ học kỹ năng ngôn ngữ trên giáo trình, mà còn được đặt vào những bối cảnh nghề nghiệp cụ thể: từ thực hành biên – phiên dịch qua các đoạn hội thoại, xử lý tình huống giao tiếp, đến thuyết trình, tranh biện và làm việc nhóm hoàn toàn bằng ngoại ngữ. Mục tiêu là để người học hình thành phản xạ nghề nghiệp ngay trong quá trình học, thay vì chờ đến khi đi làm mới bắt đầu thích nghi. 

Ở góc nhìn của ngành Ngôn ngữ Trung Quốc, ThS. Phạm Lê Thị Bảo Dung cho biết tinh thần đó cũng được triển khai xuyên suốt trong chương trình đào tạo. Sinh viên được tiếp cận với nhiều bài tập gắn với thực tế doanh nghiệp, đặc biệt ở các học phần liên quan đến thương mại, giao tiếp nghề nghiệp và văn hóa ứng xử trong môi trường làm việc quốc tế. Qua đó, các bạn không chỉ học ngôn ngữ, mà còn học cách sử dụng ngôn ngữ để giải quyết công việc. 

Bên cạnh chương trình chính khóa, môi trường học tập tại HUFLIT cũng được mở rộng thông qua các câu lạc bộ học thuật, workshop cùng doanh nghiệp, hoạt động giao lưu quốc tế và nhiều sân chơi thực hành khác. Chính những trải nghiệm đó đã giúp sinh viên từng bước xây dựng sự tự tin, khả năng thích nghi và năng lực nghề nghiệp trước khi bước vào thị trường lao động. 

“Học xong ra trường làm gì? Ngoại ngữ có thực sự nhiều cơ hội việc làm?” 

Đây là phần được khán giả quan tâm nhất. 

Theo bà Bùi Hoàng Ngọc Diễm, một trong những hiểu lầm phổ biến là cho rằng học ngôn ngữ chỉ có thể đi dạy hoặc làm phiên dịch. 

Thực tế, doanh nghiệp hiện nay tuyển dụng nhân sự ngoại ngữ ở rất nhiều vị trí khác nhau: chăm sóc khách hàng quốc tế, logistics, xuất nhập khẩu, điều phối dự án, sales quốc tế, nhân sự, truyền thông, du lịch – khách sạn, hàng không… 

Quan trọng hơn, doanh nghiệp không tìm người “biết tiếng”, mà tìm người biết dùng tiếng để giải quyết vấn đề công việc. 

Điều này cũng được hai giảng viên đồng tình. Theo họ, ngoại ngữ hiện nay giống như một “passport nghề nghiệp” – nó không quyết định bạn sẽ làm nghề gì, nhưng nó giúp bạn có thêm nhiều cánh cửa để bước vào nghề mình muốn.  

“Vì sao HUFLIT mở thêm Tiếng Anh Y khoa và Tiếng Trung Y khoa?” 

Đây là điểm mới được nhắc đến rất nhiều trong livestream. 

Theo ThS. Trần Nam Anh, sự phát triển mạnh của hệ thống bệnh viện quốc tế và xu hướng du lịch y tế đang tạo ra nhu cầu rất lớn về nhân sự vừa giỏi ngoại ngữ, vừa hiểu môi trường y tế. 

Điều này mở ra những vị trí công việc mới như thư ký y khoa, điều phối bệnh nhân quốc tế, hỗ trợ hồ sơ bệnh án, chăm sóc khách hàng trong môi trường healthcare. 

Từ góc nhìn doanh nghiệp, bà Bùi Hoàng Ngọc Diễm đánh giá đây là một hướng đi rất sát nhu cầu thực tế của thị trường, đặc biệt trong bối cảnh các doanh nghiệp chăm sóc sức khỏe, bệnh viện quốc tế và medical tourism đang phát triển nhanh. 

“Nếu phải gửi một lời khuyên cho thí sinh đang chọn ngành, các khách mời sẽ nói gì?” 

Khép lại chương trình, mỗi khách mời gửi một thông điệp ngắn nhưng rất đáng suy ngẫm. 

ThS. Trần Nam Anh nhắn nhủ rằng hãy chọn ngành bằng sự hiểu biết, đừng chọn theo trào lưu. 

ThS. Phạm Lê Thị Bảo Dung mong các bạn trẻ đủ kiên trì với lựa chọn của mình, bởi ngoại ngữ là một hành trình dài chứ không phải cuộc đua ngắn. 

Còn với bà Bùi Hoàng Ngọc Diễm, câu hỏi quan trọng nhất mà mỗi thí sinh nên tự hỏi trước khi chọn ngành là: “Mình có thật sự muốn sống cùng ngành học này trong nhiều năm tới hay không?”  

Khép lại hơn hai giờ đối thoại, điều đọng lại từ livestream số 2 của chuỗi “Gen Z hiểu ngành” không chỉ là những thông tin về chương trình đào tạo hay cơ hội nghề nghiệp của nhóm ngành Ngôn ngữ Anh và Ngôn ngữ Trung Quốc, mà còn là một thông điệp rõ ràng dành cho các bạn trẻ đang đứng trước ngưỡng cửa chọn ngành: muốn chọn đúng, trước hết phải hiểu đúng. 

Hiểu đúng về ngành học mình yêu thích, hiểu đúng về năng lực và sở thích của bản thân, đồng thời hiểu đúng về nhu cầu của thị trường lao động – đó chính là nền tảng để mỗi quyết định ở tuổi 18 trở nên vững vàng hơn.